Soundz Memoires | De muzikale schat van Zeeland

Bløf, Racoon en Danny Vera hebben Zeeland qua muziek op de kaart gezet, maar het zijn niet de enige Zeeuwse bands van betekenis. “We doen in de periferie heus niet onder voor de Randstad”, zegt schrijver en muziekkenner Jan J.B. Kuipers. Een verhaal over onvervalste rockabilly, Rory Gallagher, psychedelische trips en brute deathmetal.

Tekst: Eùgene de Kok

Het zweet gutst in september 2006 van de muren in Café Baarends, een monumentale kroeg in Goes. Rondom het biljart dat dienst doet als podium krioelt het van de muzikanten. Het is een reünie van iedereen die tussen de jaren 60 en 90 in Zeeland muzikant is geweest. Ze zijn hier ter ere van Jan Blok. De muzikant uit Kloetinge is een paar weken eerder overleden. Veel mensen die hem kenden, vluchtten de laatste jaren een steegje in als ze de zanger en gitarist tegenkwamen. Van alcohol was hij nooit vies, maar in zijn laatste levensfase was er niets anders meer. Het maakte de altijd al excentrieke Blok tot een onbegrijpelijke, soms onuitstaanbare man.

In Baarends gaat het echter om zijn muzikale erfenis. Blok is begin jaren 60 een van de eerste rockers in Zeeland. Hij staat met The Rocking Devils en Delta Blues Band op provinciale podia en raakt daarbuiten bekend. Later speelt hij in bands van rockabilly-grootheden Shakin’ Stevens en Charlie Feathers. Zijn wispelturige karakter staat een muzikale carrière echter in de weg. Na de jaren 60 blijft Blok met tussenpozen optreden in en buiten Zeeland. “Zijn betekenis voor de Zeeuwse popmuziek is groot geweest”, zegt Jan J.B. Kuipers, die in 2005 in Brommers, gitaren en spandoeken de Zeeuwse muziek- en jongerencultuur beschrijft.

Shocking Blue

Blok is een typische exponent van de Zeeuwse muziekscene tot de jaren 90. Er zijn in die decennia tientallen bandjes, maar doorbreken doen ze niet. “We liepen hier niet achter, maar in die tijd was het een flinke afstand tot de Randstad waar alles gebeurde. Dat maakte het niet makkelijk.” Individuele Zeeuwen zie je wel terug in beroemde bands. Zo speelt Leo van de Ketterij uit Vlissingen in Shocking Blue, drumt stadsgenoot Cees Meerman in de klassieke Wild Romance en maakt de in Wemeldinge geboren Foort Verbrugge in de jaren 70 furore met de Mailer McKenzie Band.

Een bescheiden uitzondering op de regel dat Zeeuwse bandjes het niet maken, is Gerry, Louis en Liza uit Goes. Louis Polfliet, de vader van Danny Vera, is frontman van het trio dat met Waar is de sleutel nou en Rijkdom halverwege de jaren 60 de Top 40 haalt. Dutch Spring staat later met Saturday morning eventjes in de hitparade, maar doorbreken doen de broers Kees en Charles van Vredegem uit Goes niet.

Dragonfly

Dragonfly doet dat eind jaren 60 wel. In 2008 noemt een PZC-journalist de psychedelische band van zanger John Caljouw, drummer Huib Pouwer en de broers Tonny en Rudy de Queljoe (bas en gitaar) ‘wellicht de meest legendarische groep uit de Zeeuwse popgeschiedenis’. En dat terwijl de band van producer, manager, dichter en (in 2009) P.C. Hooftprijs-winnaar Hans Verhagen slechts twee singles uitbrengt: Celestial Dreams en Celestial Empire.

Dragonfly heeft zijn status vooral te danken aan de beschilderde gezichten, een idee van kunstenaar Bert Quite die het afkijkt van Arthur Brown. Je hoeft niet briljant te zijn om te zien waar Kiss het idee voor zijn schmink vandaan haalt. De indruk die Dragonfly achterlaat als voorprogramma van Pink Floyd draagt ook bij aan de mythevorming. De Engelse grootmacht treedt in 1968 op in Vlissingen en Terneuzen.

Het zijn shows die in Zeeland de status krijgen van optredens als de Rolling Stones in het Kurhaus en Nirvana in Paradiso. “Ze hebben voor een doorbraak in de pop- en jongerencultuur gezorgd”, vindt Kuipers. “Hun muziek en concerten waren psychedelische trips. Overal maakten ze enorme indruk.”

Gorefest

Indruk maakt Gorefest een kwart eeuw later ook. Jan Chris de Koeijer en Frank Harthoorn richten de deathmetalband in 1989 op aan de bar van Café de Pompe in Goes. Jan Chris speelt bas in punkband Sjølmord, Frank heeft een gitaar. “Spelen deed ik er zelden op”, zegt Harthoorn. Desalniettemin komt er een band barstensvol ambities. “We wilden binnen een jaar een contract hebben. Anders zouden we iets anders gaan doen.” Gitarist Alex van Schaik en drummer Marc Hoogendoorn komen erbij. Oefenen doen ze boven De Bistro, een restaurant met daarboven een oefen- en woonruimte voor punk- en metalminded Goes.

Deathmetal heeft eind jaren 80 een bloedfanatieke, groeiende schare fans. “We luisterden het zelf veel en wisten precies wat de fans mooi vonden. Dat maakten we dan ook.” Die aanpak werkt. Demo’s Tangled in Gore en Horrors in a Retarded Mind uit 1989 en 1990 slaan in als een bom. Het albumdebuut Mindloss verschijnt bij Foundation 2000. “Eigenaar Mark Fritsma ging er voor. Hij verkocht zijn auto, omdat we extra studiotijd nodig hadden. Hij heeft er later gelukkig een mooiere voor terug kunnen kopen.” Het door de bekende Colin Richardson geproduceerde Mindloss wordt de hemel in geprezen in metalblad Aardschok. Gorefest maakt naam. “De kroeg zat vol muzikanten, die ons niet begrepen en lacherig deden, maar zij kwamen niet voorbij Zierikzee. Wij keken verder en kwamen ook veel verder.”

Optredens met Carcass op grote Nederlandse podia en een tour door Europa met Revenant brengen meer succes. Desondanks staat Gorefest op klappen. Van Schaik is vanwege muzikale verschillen al vervangen door Boudewijn Bonebakker en met Hoogendoorn barst de bom in de tourbus. Hun wegen scheiden. “We wilden eigenlijk stoppen, maar probeerden het nog één keer met een andere drummer: Ed Warby. Tijdens zijn auditie waren we binnen twee minuten om. Met Ed ging een wereld voor ons open. Opeens kon alles.” Het resulteert in 1992 in False, een klassieker in het genre. “We stopten veel in de nummers. Het was niet alleen heftig, we zorgden ook voor hooks. Dat zag je niet veel.”

Gorefest is voortdurend onderweg, wordt als deathmetalband serieus genomen door de VPRO, OOR en Music Maker, staat op alle metalfestivals en reist door Amerika met Death. “We zaten in een tourbus met onze helden. Ik sliep onder frontman Chuck Schuldiner. Toen gaven Jan Chris en ik elkaar wel eens een high five.” Als er tijdens een volgende tournee in Stockholm letterlijk een bom ontploft, die lijkt bedoeld voor hoofdprogramma Deicide, leren alle Zeeuwen de metalheads kennen. “Niemand raakte gewond, maar het incident werd breed uitgemeten in de PZC.

Iedereen had me zien staan”, lacht Harthoorn. Na False gaat Gorefest ‘fouten maken’. Zo neemt de band opvolger Erase op zonder Richardson. “Hij was druk. We dachten het zelf te kunnen, maar met hem zou het een betere plaat zijn geweest.” Onderling chagrijn en muzikale meningsverschillen leiden tot een breuk in 1999. In 2004 komen ze weer bij elkaar, maar na nog twee albums is de koek in 2009 echt op.

Charmin’ Children

Charmin’ Children uit Hulst gooit in de eerste helft van de jaren 90 hoge ogen. De indieband brengt het album (0) 1140 uit en staat op Ein Abend in Wien en Noorderslag. De band bestaat 6 jaar. Gitarist Jan-Bart Meijers gaat daarna verder als producer en muzikant van The Common Linnets.

Nuff Said van de Zierikzeese broers Marijn en Michiel Slager en drummer Willy Berrevoets ontstaat in 1996.

Debuutalbum Red krijgt lovende recensies. Met de song Lekker dieng uit de film Wilde Mossels, gezongen in het Zeeuws, raken ze in 2000 landelijk bekend. Het grote publiek winnen ze echter niet voor zich. Voor Moss van de in Middelburg geboren Marien Dorleijn geldt hetzelfde. Waardering voor hun vijf albums is er alom, single I apologise zorgt in 2009 voor extra reuring, maar daar blijft het bij.

The Juke Joints

Als je een ranglijst maakt van Zeeuwse bands met de meeste optredens staat The Juke Joints zonder twijfel bovenaan. Het zijn dan ook rare tijden voor zanger en drummer Peter Kempe en gitarist Michel Staat, die met mondharmonicaspeler Sonnyboy van den Broek en bassist Derk Korpershoek de bluesband vormen. “Nu is het verbazingwekkend als je een show hebt. Normaal zijn we elk weekend één of twee dagen op pad”, zegt Kempe, die woont in Kwadendamme.

In 1983 richt hij The Juke Joints op. Rory Gallagher is het voorbeeld. Vanaf de start is spelen het devies. “Ik reed zelf langs cafés om onze muziek te laten horen. Dan was het snel geregeld.” Vanuit Zeeland rijden de Masters of Rock Rollin’ Blues naar plaatsen als Sneek, Maastricht, Arnhem en Delfzijl. Bovendien is vrijwel elk Europees land en zelfs Amerika geschrapt van de lijst met locaties waar ze hebben gespeeld. “Rond de veertig weekends per jaar zijn we op pad. En het verveelt nooit. Waar we ook staan, is het feest”, legt Staat uit. Hoogtepunten zijn een show op Moulin Blues, het voorprogramma van B.B. King in Vlissingen en een optreden op het Bevrijdingsfestival met Jan Akkerman. “In Middleton speelden we met de toetsenist van Gallagher: Lou Martin. Hij kwam met zijn synthesizer onder zijn arm met de trein vanuit Schotland”, herinnert Staat zich. “Hij had een flinke slok op toen hij arriveerde, bleef doordrinken, maar de show was fantastisch.”

Tussen de optredens door brengt The Juke Joints een waslijst aan albums uit. Het harde werken loont. In 2012 en 2016 roept de Dutch Blues Foundation de Zeeuwen uit tot Best Dutch Bluesband en in 2019 verschijnt een documentaire over de 35-jarige band. “We houden vast aan de dingen waarin we geloven en waar we goed in zijn. Alleen dan houd je het vol.”

Laat het een advies zijn voor Youtube-zangeres Emma Heesters uit ‘s-Gravenpolder, die in 2020 doorbreekt, en singer-songwriter Joe Buck uit Oostburg. Hij maakt in 2019 in opdracht van een supermarktketen The way you take time. Het staat veertien weken in de Top 40.

Deel bericht op

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Meer nieuws