‘Humor hield Yello al die jaren samen’

Met de jubileumbox 40 Years Yello blikken de conceptuele kunstenaars Boris Blank en Dieter Meier terug en vooruit. Wie dacht dat het in de jaren zeventig ontstane duo louter oude koeien uit de sloot haalt op deze samengestelde uitgave heeft het mis. Ook de in 2020 vervaardigde tracks en de schuif vol remixen van relevante dj’s en producers uit de dancescene bewijzen dat hun songs en sound tijdloos zijn. 

Tekst: Willem Jongeneelen

“Willem, het sneeuwt in Zürich!” Het enthousiaste begin van een aangenaam gesprek met de geluidspionier van het Zwitserse duo, goed voor 75 miljoen verkochte albums wereldwijd. “April doet wat ie wil, zo blijkt maar weer eens.” Boris Blank (Bern, 1952) had er niet op gerekend dat ik hem vanaf de andere kant van de lijn kon vertellen dat ook delen van Nederland die dag wit gekleurd waren.

Het stemt hem nog vrolijker. “Onverwachte zaken. Ik ben er al mijn hele leven dol op. Voorspelbaarheid, daar is nog nooit iemand blij van geworden, toch?

Veel in Yello is gebaseerd op toevalligheden. Je kunt ook niet plannen een hitsong te gaan schrijven. Ik ben zelf ook verbaasd als er uit die klankexperimenten pakkende resultaten voortkomen. Om nog maar te zwijgen over Dieter. Hij laat zich vaak pas in een laat stadium verrassen waar ik mee kom. Hij wandelt door mijn klanklandschappen, laat die kort op zich inwerken om dan geïnspireerd door de muziek spontaan met tekstuele invallen te komen.”

Soundpainter

In 1977 was Boris Blank 25 jaar jong. Hij had meer op met Kraftwerk dan The Sex Pistols. Hij was vooral geïnteresseerd in nieuwe geluiden, andersoortige klanken en construeerde muziek met zelf vervaardigde opnamen. Bij gebrek aan sampler knipte hij die tapes letterlijk doormidden en maakte er, eenmaal op de juiste lengte, loopings van. Daarop bouwde hij verder. Op het einde voegde Dieter Meier (Zürich, 1945) soms teksten toe of liet hij muzikanten opdraven om de zaak een laatste duwtje te geven.

De kennismaking met Dieter was overigens speciaal en niet direct een succes. “Een gezamenlijke vriend van een platenzaak bracht ons samen. Ik had nieuwe muziek en Dieter kwam in een klein appartement in een groot flatgebouw een demo inzingen. Dat deed hij zo luid dat we de flat uitgezet werden. Dieter had een verleden in punkbands. Hij was het gewend om te schreeuwen. Mijn muziek vroeg daar helemaal niet om. Het duurde even voor we aan elkaar gewend waren. Onze karakters zijn totaal verschillend, maar we delen wel dezelfde soort humor. Dat hield ons samen. Humor is sowieso een van de belangrijkste reddingsboeien in het leven.”

Dieter kwam uit de punk, Boris hield zowat van het tegenovergestelde. “Ik luisterde lang daarvoor al naar Iggy & The Stooges. Daarmee werd punk, want dat was die muziek voor mij, wel afgesloten. Ik was fan van jazz, draaide Miles Davis die met elektronica experimenteerde, en Herbie Hancock die synthesizers voor zijn album Sextant inzette. Nieuwe punk was voor mij elektronische muziek. Ken je Warm Leatherette van The Normal uit 1978? Met dat soort electro en early industrial music hield ik me toen bezig.”

CMI

Boris Blank noemt zichzelf een soundpainter. Hij was een pionier, altijd op zoek naar vernieuwing. Daar veranderde niets in toen hij zijn eerste Fairlight CMI [Computer Musical Instrument] in bezit kreeg. “Ik bleef een afgezonderde monnik die bovenaan zijn heuvel in zijn eentje muziek maakte. Die digitale synthesizer/sampler bracht weliswaar een revolutie op gang, maar die zorgde er niet voor dat ik plots andere ideeën kreeg.

De grootste winst was tijd. Voorheen zat ik 5 minuten bongo of gitaar te spelen voor een song en moest ik helemaal opnieuw beginnen als ik op het einde een foutje maakte. Dankzij die sampler hoefde dat niet meer. Ik kon hele dagen spelen zonder moe te worden.”

Klankbrouwsels

Boris Blank creëerde tijdens zijn lange loopbaan veel nieuwe werelden, met interessante andere geluiden. “Die vormen het DNA van Yello, daarmee zetten wij onze handtekening.” Die samplemachine veranderde niet zijn muziek, wel was het veel gemakkelijker die te maken. Zo is de damesstem in de hit I Love You ook echt die van Boris zelf. “Met die Fairlight kon je het bereik van de stem variëren en was ik plots een vrouw.”

Ik opper dat dat in de periode geweest moet zijn dat Yello een gastvocalist als Shirley Bassey [ze zong later de hit The Rhythm Divine] nog niet kon permitteren. “Haha, we hebben haar nooit hoeven te betalen. We kenden haar via een vriend. Ze kwam graag over om die song voor ons in te zingen. Vakvrouw. In een paar takes stond alles er op!”

Yello maakte tussen 1980 en 2020 veertien studioalbums. Wie de muziek analyseert, hoort naast invloeden uit de disco, electro en industrial ook samples variërend van brassbands uit de bigbandjazz tot ritmiek afkomstig uit de Caraïben. Jazz, swing en calypso, allerlei zaken waarvan er eigenlijk niet één aan Zwitserland doet denken. In het begin dachten velen zelfs met een zwarte muzikant te maken te hebben. “Alles wat je opsomt, is waar.

De muziek van Count Basie, Duke Ellington en die vanuit de Cubaanse muziek ontdekte ritmes verwerkte ik. Ze reflecteren allemaal in mijn eigen klankbrouwsels. Liever nog dan een eenzame muziekproducer op mijn Zwitserse heuvel was ik een bongospeler of danser uit de Caraïben geweest. Dansen is het leukste dat er bestaat op aarde. Het is gezond en iedereen kan zich daarin op geheel eigen wijze uiten. Dans is een persoonlijke taal.”

Videoclips

Yello beleefde haar hoogtijdagen in de jaren tachtig. Mede dankzij de altijd bijzondere video’s van de heren. “Die clips waren belangrijker dan onze optredens. Eerlijk gezegd traden we niet graag op. In video’s konden we het visuele aspect veel beter uitspelen. Daar hadden we veel lol in. Bovendien vielen we met ons achterste in de boter. MTV kwam op en pikte onze clips goed op. Dat was ons platform naar de wereld.” Ook zonder de clips valt er genoeg te genieten aan de rijke catalogus vol (potentiële) hits die 40 years Yello omvat.

Een van de beste en leukste tracks, Waba Dabu, stamt uit… 2020. “Vroeger had dat een hit kunnen worden. Nu niet meer. Op de meeste radiostations wordt louter mainstreammuziek gedraaid. Wabu Dabu is echter geen achtergrondmuziek. Wel is er opnieuw een geweldige videoclip!”

Het merendeel van de nummers op de 4cd-box klinkt tijdloos. Het samenstellen bleek gemakkelijk. “Slechts een paar tracks klonken ingehaald door de tijd.” Het samenstellen van schijf 4, vol remixen van gerenommeerde dj’s en producers (variërend van Carl Craig, Fluke tot DJ Hell), kostte Boris wat meer moeite. “Er zijn in de loop der jaren honderden remixen gemaakt. Ik verzamel ze allemaal. Slechts een paar vinden we erg goed.

Veel mixen zijn weliswaar op onze muziek gebaseerd, daarin is vaak niets meer terug te horen waar Yello voor staat. Die zeggen veel over de remixers, weinig over ons. Die vielen af.” Er bleven genoeg klasse-mixen over. Vicious Games, door Mark Reeder, bevat een schitterend eerbetoon aan Giorgio Moroder, en DJ Hell deed one hell of a job met het updaten en verbouwen van Bostich, de eerste klassieker van Yello uit 1980.

De jubileumbox 40 Years Yello is nul verkrijgbaar.

Deel bericht op

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Meer nieuws

Soundz Podcast 6 is online

De Artiest in deze podcast is fotograaf Paul Bergen. Met hem praten we over zijn ervaringen met het fotograferen van muzikanten, zangers en zangeressen. Legendarische

Lees meer