De film Bob Spit | regisseur Cesar Cabral

Jullie lijfblad Soundz is muziek in de breedste zin van het woord. Zo kan het dus ook gebeuren dat ondergetekende een interview doet met een Braziliaanse regisseur van een animatiefilm. En niet zomaar een animatiefilm. Bob Spit; We don’t Like People werd voor diverse internationale prijzen genomineerd en gaat in ons land tijdens het Kaboom animatiefestival Utrecht en Amsterdam (28 maart t/m 3 april) in première. Inspiratiebron (en geestelijk vader van Bob Spit) is de beroemde Braziliaanse cartoonist Angeli. Vriend en regisseur Cesar Cabral besloot er een anderhalf uur durende clay motion van te maken die geen moment verveelt. We spreken Cesar en zelfs de interview schuwe Angeli zelf schuift nog even aan.

Tekst: Ralph Roelvink

Cesar, waarom moest deze film er komen? Bob Spit is een karakter dat al lange tijd bestaat. Toch heeft Bob en het werk van Angeli jou zelf als kunstenaar geïnspireerd.

Het blad Chiclete com Banana dat in de jaren tachtig uitkwam is heel belangrijk geweest voor een complete generatie. Ik was een jaar of veertien toen ik er mee in contact kwam en zonder dat ik het toen zelf wist heeft het me de juiste richting gegeven. Niet alleen op het gebied van de comics (de eerste interesse) maar ook wat betreft muziek, literatuur en ‘urban culture’ in het algemeen. Ik werk als sinds 2005 met Angeli (korte film The Re Bordosa Dossier). We hebben TV series gemaakt en nu dus deze film. Dat het dertig jaar na de creatie van Bob Spit gebeurd is tweeledig. Enerzijds om Bob op deze manier ook te vereeuwigen maar ook om het gesprek aan te gaan met de auteur die op middelbare leeftijd terugkijkt op zijn werk.

Dat was Angeli’s wens?

Voor een deel zeker, we hebben het er samen uitgebreid over gehad. Bob Spit mag dan het centrale thema in de film zijn, parallel daaraan is het de zoektocht van de auteur die terugkijkt op zijn werk en het creatieve proces.

Zelf ben je natuurlijk ook kunstenaar. Is het dan, in dit geval, niet moeilijk dat je toch gebonden bent aan de creatieve grenzen en het legendarische werk van Angeli?

(Lacht) Ik had meer dan dertig uur aan interview met Angeli liggen. De creatieve uitdaging voor mij zat in een dialoog creëren tussen de maker en de karakters uit Bob Spit. Daarbij gebruik makend van claymotion maar de realiteit en het origineel niet uit het oog te verliezen. Het is nooit de bedoeling geweest om Angeli’s werk aan te passen.

Was je ooit bang een stuk magie weg te halen door Bob Spit tot leven te wekken?

Nee, helemaal niet. Het was echt grasduinen in mijn eigen verleden en dat van andere lezers uit die tijd. Dat riep vragen op over hoe mijn generatie leefde in de jaren tachtig en negentig in Brazilië. Zo werd het geen hermetisch afgesloten geheel maar is de film goed voor verschillende invalshoeken. Zeker voor mensen die in die tijd in Brazilië leefden.

Toch spreekt de film niet alleen Brazilianen aan.

Nee, gelukkig. Dat komt vooral omdat de onderwerpen universeel zijn. Zaken die voor een groot publiek interessant zijn en ze vertegenwoordigen thema’s die breed gedragen worden binnen de ‘pop culture’.

Om de film te maken zal er wat water door de zee hebben gemoeten, toch? Het is een forse productie waar een flink budget voor nodig was…….

Wat dat betreft zitten we hier in een hele goede periode. De overheid vindt de financiering van – met name – cultuur en onderwijs belangrijk. Dat trekt ook grote bedrijven zoals Petrobas aan die zich vervolgens verbinden aan diverse projecten. Met behulp van fondsen en private investeerders is het gelukt om de financiering rond te krijgen en de rechten te behouden. Dat laatste is in deze tijd trouwens best uniek omdat tegenwoordig bijna alle grote producties eigendom zijn van streaming platforms.

Terug naar de film. Er wordt moeiteloos geschakeld tussen de interviews met Angeli en de bizarre roadtrip van Bob Spit. Voor mijn gevoel is dat ook een beetje omdat Angeli Bob Spit is en jij letterlijk in de rol van Angeli (de maker) kruipt waardoor er een unieke dynamiek ontstaat.

(lacht) Zo heb ik het eigenlijk nog nooit bekeken! Maar je theorie snijdt wel hout. Ik heb heel veel van mezelf in deze film gestopt. En veel van mijn invloeden komen weer uit Angeli’s werk.

Dat is op zich een mooi gegeven. De film draait tenslotte, ook, om de complexe relatie die een kunstenaar met zijn creaties kan hebben.

Helemaal waar. Het is een contante strijd maar hoezeer Bob Spit ook vaststaat als creatie, de film stelt ons in staat zaken constant te veranderen ook vanwege Bob’s punk attitude. De confrontatie van de maker met zijn creatie is in feite een confrontatie met zichzelf. Dat maakt het spannend. Kunstenaars kijken over het algemeen niet graag (terug) naar hun eigen werk. (lacht).

Keek Angeli graag naar zichzelf in deze film? Of is het toch een karakter dat je hebt gecreëerd, gebaseerd op de echte Angeli?

De Angeli in de film is een karakter. Maar zoals je aangeeft, wel degelijk gebaseerd op Angeli zelf. Het is een dunne lijn tussen realiteit en fictie maar dat krijgt gedurende de film steeds meer vorm denk ik. Maar de vienden van Angeli die ik over de film heb gesproken zeggen allemaal; ‘dit is hij!’ (lacht).

Het is uiteindelijk dus best een persoonlijk verhaal, een animatiefilm van anderhalf uur en Braziliaans. Nie direct ingrediënten voor een internationaal succes. Toch is de ontvangst fantastisch. Verbaasd je dat?

Het is geweldig, als sinds het debuut in Annecy. Het is altijd de bedoeling geweest een internationaal publiek aan te spreken maar dat is niet eenvoudig. We zijn heel blij met alle aandacht en goede kritieken. De film kwam zelfs op de long list voor de Oscars terecht. Ik denk ook dat het aanspreekt omdat het een animatiefilm voor volwassenen is, een stop motion die fictie en documentaire combineert. Dat zie je niet vaak.

Voor volwassenen zeg je…….er zitten inderdaad behoorlijk wat expliciete scenes in. Is het makkelijker om grof of expliciet te zijn in een animatiefilm?

Absoluut! Zo ervaar ik het althans. Het is net als een rol spelen, je mag meer in een rol. Zo is het met animatie en comics ook; er mag (en kan) veel meer dan normaal gesproken wordt geaccepteerd. In die zin geloof ik wel dat er meer vrijheid zit in dit soort producties. Voor de kijker is een animatie of tekenfilm toch per definitie een fantasiewereld. Toch hebben we bij het maken van deze film wel steeds de intentie gehad om de kijker mee te nemen in een verhaal waarbij ze snel vergeten dat het om animatie gaat. Zowel door de verhaallijn als het realistische karakter van de beelden.

Dat is aardig geluk wat mij betreft. Maar hoe zit dat met de die hard Angeli fans, kunnen zij de film waarderen?

We hebben een heel speciale Braziliaanse première gehad tijdens het São Paulo international film festival. Het was in MASP, het belangrijkste museum van Brazilië en een belangrijk herkenningspunt in São Paulo. Het was een openlucht vertoning en er waren veel echte punkers aanwezig. De reacties waren fantastisch en de enige kritiek die ik veel hoorde was dat ik Bob meer had moeten laten spugen in de film (lacht).

Inmiddels is de meester zelf, Angeli, ook genegen een paar vragen te beantwoorden…….Mr Angeli, de film is een ode aan uw werk maar legt ook de eeuwige strijd bloot die u voert met de creativiteit en het gemaakte. Was het moeilijk om daar zo open over te zijn?

Mensen die mijn werk minder goed kennen kunnen dat wellicht denken…….

zo iemand ben ik, me mij waarschijnlijk veel Nederlanders.

(lacht) Ik neem dat ook niemand kwalijk maar ik mijn 50 jarige carriere heb ik daar altijd op geleund. Da doel ik op kwetsbaar zijn, een beetje meer drama hier en daar. De karakters ‘Angeli in Crisis’ en ‘The Old Cartoonist’ zijn er al vanaf het begin. Mijn werk en leven lopen altijd door elkaar dus ik zou niet weten hoe ik het anders moet doen. Dit is wie ik ben; een auteur in crisis die constant in beweging is. (lacht).

Wat was de belangrijkste reden de film te maken? Is het toch een soort kroon op het werk? Een samenvatting van de carriere?

Bob Spit is een figuur die een hele beweging vertegenwoordigt en zijn stempel heeft gedrukt op een hele periode. Maar geschiedenis herhaalt zich steeds en de tegenbeweging is essentieel om het model te breken en niet opnieuw richting (bijvoorbeeld) fascisme te bewegen. Daarnaast ben ik persoonlijk vereerd dat het een prachtige film is geworden met uitermate veel respect zowel het karakter als de auteur. En dan voldoet het geheel ook nog eens aan mijn hoge kwaliteitseisen die ik altijd aan mijn eigen werk stel.

Een succes op alle fronten dus.

Absoluut. Iets waar ik erg trots op ben.

De film Bob Spit – We Don’t Like People is te zien op het Kaboom festival.

28 maart om 18.30 Pathe Rembrand in Utrecht en op 2 april om 17.30 Eye 1 in Amsterdam.

Deel bericht op

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Meer nieuws