Bruce Springsteen – Blinded By The Light

Nieuws

Deze film van Bruce Springsteen over hoop, liefde en moed komt uit handen van de dame die eerder verantwoordelijk was voor de culthit Bend It Like Beckham. Gurinder Chadha, geboren in Kenia maar van Indiase afkomst, heeft zich altijd sterk gemaakt voor de positie van Aziatische jongeren in Engeland. Haar films ogen op het eerste gezicht gelukkig en onbezonnen, maar de wrange, zwarte onderlaag is schrijnend. Zeker in Blinded By The Light dat het tienerleven van de in Luton woonachtige Javed, gespeeld door het nieuwe talent Viveik Kalra, machtig mooi in beeld brengt. We schrijven 1987. Engeland is in de ban van Bananarama, Pet Shop Boys en Wham!. Maar Javed, die opgroeit in een traditioneel gezin met een uiterst strenge vader, is op zijn middelbare school de kop van jut. Totdat hij via een vriend in aanraking komt met twee cassettebandjes waarop de Springsteen-platen Born In The USA en Darkness on the Edge of Town staan. De plastic dingetjes zetten zijn leven op zijn kop. Dancing In The Dark, Glory Days, Streets Of Fire, No Surrender, de hymnes komen als een mokerslag aan.

Het verhaal is gebaseerd op het boek van de Engelse schrijver en journalist Sarfraz Manzoor met de oorspronkelijke titel Greetings From Bury Park: Race, Religion and Rock and Roll. Het beschrijft perfect de sfeer van Manzoor’s eigen ‘dead end town’ Luton, een stad met meer dan tweehonderdduizend inwoners en dat veel mensen kennen van het vliegveld waarop reisjes richting Londen landen. De film werd eerder dit jaar op het Sundance Film Festival al bejubeld. Er hangt dan ook al een hosanna-sfeertje als we een dag voor de interviews de film in het karakteristieke filmtheater AMC-theater op Lincoln Square mogen bekijken. 160 journalisten zijn vanuit de gehele wereld ingevlogen om de relatief met weinig budget gemaakte film te zien. Als een rollercoaster komt Blinded By The Light voorbij. De songs van Springsteen krijgen per minuut meer zeggingskracht, zeker omdat bij het afspelen tekstregels vol in beeld worden geprojecteerd. Een meesterzet die van de hand van Manzoor blijkt te komen. Na de twee uur durende rolprent klapt het journaille de handen stuk. Een dag later is de sfeer in het legendarische Essex House Hotel aan de rand van Central Park opgetogen. Dit is plek waar sketches van het humorprogramma Saturday Night Live werden opgenomen en crooner Tony Bennett heeft er zijn eigen appartement. Chadha, Manzoor, Kalra en ook acteur Aaron Phagura, die weergaloos de rol van Javed’s vriend Woops wegzet, zijn present.

Gurinder en Sarfraz, wanneer werden jullie besmet met het Springsteen-virus?

Gurinder: “Als tiener werkte ik op de platenafdeling van Harrods in Londen. Ik werd fan van Bruce toen de plaat Born To Run verscheen. Toen ik zijn muziek voor het eerste hoorde, was ik verkocht. Het bracht mij uiteindelijk in aanraking met andere Amerikaanse vertellers zoals Bob Dylan, John Mellencamp en Bob Seger. De songs van Bruce zijn net kleine filmpjes, gevangen in een paar minuten. Je wilt meteen deel uitmaken van die film en er een rol in spelen.” Manzoor: “Ik ben later fan van Bruce geworden. Dat was rond Born In The USA. Ik werd opgeslokt door zijn teksten, maar ook door zijn verschijning. Die onverwoestbaarheid. Opgegroeid in een arbeidersmilieu en altijd blijven geloven in een beter leven. De zin ‘And for my nineteenth birthday I got a union card and a wedding coat’ kwam indertijd keihard binnen. In ons gezin koos de vader je partner en hij bepaalde als het ware jouw toekomst. In de film ben ik heel dicht bij mijn eigen vader gebleven. Mijn succes als schrijver heeft hij echter nooit meegekregen, omdat hij al stierf toen ik 23 jaar was.”

Een film maken met de volledige goedkeuring van Springsteen. Hoe is dat gelukt?

Gurinder: “Dat is een heel bijzonder verhaal, Chadha werd door Bruce uitgenodigd voor de première van zijn documentaire The Promise: The Making of Darkness on the Edge of Town die in 2010 in Londen plaatsvond. Ik was zijn ‘plus 1’.We hadden ons beiden genesteld langs de rode loper en toen Bruce die opliep, ging hij rechtstreeks naar Sarfraz toe. Logisch ook. Sarfraz had jarenlang op de eerste rij bij de concerten van Bruce in Engeland gestaan en die herkende hem meteen aan zijn grote afrokapsel. Bruce zei tegen hem: ‘Ik heb je boek gelezen en vond het geweldig.’ Daarop ben ik brutaal naar voren gestapt en heb ik hem gezegd het graag te willen verfilmen. Ik riep nog even dat ik ook Bend It Like Beckham had geregisseerd en dat zei hem vaag iets.

Uiteindelijk knikte hij: ‘Dat zie ik wel zitten. Praat maar met Jon.’ Daarna wees hij naar de man achter hem voor zijn contact. Dat was dus zijn manager Jon Landau. Voordat ik het wist hadden we groen licht voor de film.”

En ook voor de muziek, begrijp ik. Hij schijnt nauwelijks iets in rekening te hebben gebracht voor de twaalf nummers die jullie in de film gebruiken.

Gurinder: “Heel weinig. Als ik hoor dat de filmmaatschappij van The Beatles-film Yesterday alleen al een miljoen dollar moest betalen voor de song Hey Jude… Bruce was daar heel makkelijk in. Alleen moesten het wel songs zijn die in het verhaal paste. Daarnaast was voor mij één ding van belang: Bruce moest het goed genoeg vinden, anders heeft het geen enkele zin. Ik kwam al snel met Sarfraz tot een selectie, maar ik moest ook nummers laten vallen die mijn favorieten waren. Welke bijvoorbeeld? Sherry Darling, absoluut mijn favoriete Bruce-song, mede ook door het geweldige saxofoonintro.”

Heeft Bruce de film zelf al gezien?

Gurinder: “Jazeker! Hier in New York, dicht bij dit hotel. Hij ging helemaal alleen in de zaal zitten zonder iemand erbij. De gehele film heeft hij niets gezegd, maar na afloop kwam hij naar mij toe en sprak de woorden: ‘Je hebt mijn muziek recht gedaan.’ Een mooier compliment kon ik niet krijgen.”

Viveik, jij speelt de hoofdrol, maar ik begrijp dat je het repertoire van Bruce nauwelijks kende.

Viveik: “Klopt. Ik ben opgegroeid met Usher en Ja Rule en op dit moment luister ik heel veel naar echte Londense muziek, met zo’n typisch Brits accent. Maar ik heb het werk van Bruce wel zeer leren waarderen.”

Met de tot nu toe volstrekt onbekende Viveik Kalra neem je wel een gok. Niemand kent hem.

Gurinder: “Maar dat was ook het geval toen ik Keira Knightley en Parminder Nagra koos voor Bend It Like Beckham. Dat zijn nu beiden wereldsterren. In Viveik vond ik precies de acteur die ik zocht. Het is een coming-of-agefilm en de energie van de hoofdpersoon moest van het doek spatten. Een jonge Pakistaanse moslim die opgroeit in Luton in een uiterst traditioneel gezin. Daarnaast vond ik in Kulvinder Ghir het perfecte vaderfiguur voor in de film. Hij speelde in tientallen bekende Britse televisieseries en daarnaast speelde hij de rol van Teetu in Bend It Like Beckham. Ook  dat deed hij briljant. Daarnaast is hij net als ik opgegroeid in Kenia.”

Naast de kracht van de muziek is vooral de sfeer en het decor geweldig. Je waant je als kijker meteen in een Engelse stad, midden jaren ’80. Althans, je neemt zonder meer aan dat het er zo uitzag.

Manzoor: “We hebben ook echt geprobeerd om Luton na te maken met ons team. Het Luton waarin ik ben opgegroeid. Een hoop research in oude magazines en foto’s van fotograaf Martin Parr zorgden voor veel verheldering. Luton was een industriestad die vooral bekend stond vanwege de autoindustrie. Luton kreeg het zwaar te verduren tijdens de crisis in de jaren ’80. Mijn vader raakte zijn baan kwijt en er was veel armoede. Dat is ook een directe link naar Freehold, New Jersey waar Bruce opgroeide. Die stad ligt onder de rook van New York, terwijl Luton bijna grenst aan Londen.”

Jij en jouw vriend Roops zijn uiteindelijk Luton ontvlucht.

Manzoor: “Dat is dus juist zo bijzonder. Roops is nu een bankier in Londen en ik ben schrijver geworden. Beiden wonen we in Londen, terwijl al onze vrienden in Luton zijn blijven wonen. Grappig als je bedenkt dat wij de enige twee waren die van Bruce Springsteen hielden. Wij hebben zelf onze partners gekozen en ons niet laten verleiden tot een gearrangeerd huwelijk, zoals dat hoort volgens de Pakistaanse traditie. De film is grotendeels mijn leven. Er zitten wel een paar veranderingen in. Ik heb bijvoorbeeld nooit een schrijfwedstrijd gewonnen die mij een vliegticket naar New Jersey bezorgde. Ik ben er wel geweest, maar daarvoor moest ik encyclopedieën langs de deuren verkopen om geld te verdienen, waardoor ik de reis kon bekostigen. Ik heb toen ook echt al die plekken bezocht. Absoluut. Zijn geboortehuis, Asbury Park, Freehold Borough High School en Elks Lodge, waar hij voor het eerst live speelde. Weet je trouwens dat Bruce Springsteen van Nederlandse afkomst is? Zijn familie was de eerste generatie Nederlanders die voet zette in New Jersey. Zijn vader Douglas had ook de bijnaam ‘Dutch’.”

De songs zijn heel geraffineerd gekozen. Ze krijgen een eigen leven in de film.

Manzoor: “De songs zijn karakters in de _ lm. Het is geen behang. De woorden van Bruce komen binnen bij de hoofdrolspeler. Hij hoopt dat hij de tekst letterlijk in de toekomst kan beleven. Dat is ook de reden dat de teksten zo duidelijk in beeld komen. Het geeft de nummers heel veel zeggingskracht. Daarnaast is het een universeel en tijdloos thema. Er zullen altijd jongeren in steden en dorpen opgroeien waar ze zo snel mogelijk weg willen.”

Ik begreep dat je vader jouw succes als schrijver nooit meer heeft meegemaakt.

“Mijn vader stierf in de zomer van 1995 toen ik nog maar 23 was en in Manchester woonde. Hij lag in een coma toen mijn eerste artikel werd gepubliceerd. Zijn dood was ook de reden dat ik dit boek wilde schrijven. Op het einde van de film geeft Viveik een speech op school waarin naar voren komt dat hij zijn vader begrijpt. Die speech is fictie, maar voor mij het moment waarop ik dat duidelijk kon maken. Dit is ook de volwassen Manzoor, want op 16-jarige leeftijd had ik nog niet de wijsheid om de beslissingen van mijn vader te begrijpen.”